روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای

زورخانه ایران

روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای

احتمالا شما هم تصویر زورخانه ها را در فیلم و سریال های تاریخی دیده اید. شاید شما هم با دیدنش به یاد پدربزرگ هایتان افتاده باشید. تا به حال حس کرده اید که چقدر فضای این زورخانه ها با دیگر ورزش ها متفاوت است؟ وجود مرشد، تمبک و موسیقی پهلوانی زنده، ذکر نکات اخلاقی و مردانگی و معماری زیبای آن توجه بسیاری از ورزشکاران را در سراسر جهان به خود جلب کرده است.

زورخانه

تاریخچه

ورزش زورخانه ای برگرفته از شیوه رزم و جوانمردی حضرت علی ( ع) همراه با آموزه های دین اسلام و موسیقی سنتی است. در روز هفدهم ماه شوال، حضرت علی (ع) با عمروبن عبدود، یکی از پهلوانان عرب به مبارزه پرداختند. سپس هنگامی که عمروبن عبدود شکست خورد، حضرت به طرفش رفتند تا سرش را از بدنش جدا کنند و او آب دهانش را به روی حضرت انداخت. اما حضرت صبر کردند تا خشمشان فروکش کند زیرا میخواستند او را به خاطر شرک و دشمنی اش با خدا از پای درآورند نه برای خشم و عصبانیت ناشی از رفتار توهین آمیز او. به همین دلیل روز ۱۷ شوال، روز « فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای » نامگذاری شده است.

ورزش زورخانه ای در زمان کدام ورزشکار شهرت زیادی پیدا کرد؟

حتما نام پوریای ولی و شهرت و آوازه اش به گوشتان رسیده است. آیا میدانید چرا؟

او پهلوان، عارف و شاعر ایرانی قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری است. ورزش حرفه ای پوریای ولی کشتی گیری بود و به کار کلاه دوزی و پوستین دوزی میپرداخت. او در جوانی به سفرهای آسیایی زیادی میرفت و کشتی میگرفت. به همین خاطر در کشورهای آسیایی مخصوصا ایران وهندوستان به شهرت رسید. اما جوانمردی و شهرت بیشتر او در یکی از رزم هایش با حریف مقابل اتفاق افتاد.

آرامگاه پوریای ولی

در شهر خوی جوانی فقیر که پدرش را از دست داده بود و با مادر خود زندگی میکرد، عاشق دختر حاکم شد. اما حاکم تنها به یک شرط راضی به ازدواج دخترش با او شد؛ آن هم اینکه در مبارزه با پوریای ولی پیروز شود. او که میپنداشت موفق نمیشود، به ناچار مبارزه با پوریای ولی را پذیرفت. شب قبل از مسابقه مادر پسر جوان حلوای نذری میپزد و هنگامی که مشغول پخش حلوا در مسجد میشود، بطور تصادفی به پوریای ولی هم تعارف میکند اما او را نمیشناسد. پوریای ولی دلیل نذرش را میپرسد و او تعریف میکند که فردا قرار است پسر عاشقش برای به دست آوردن دختر حاکم با پوریای ولی مسابقه دهد. فردای آن روز پوریای ولی جلوی انبوهی از جمعیت و تماشاچیان خود را مغلوب جوان عاشق میکند. او در این مورد میگوید هنگامی که پشتم بر خاک افتاد و اشک شوق را در چشمان جوان عاشق دیدم، گمشده ام را پیدا کردم. آن معرفت و جوانمردی را که سالها به دنبالش میگشتم را یافتم و آن روز کمی از خود احساس رضایت کردم. سالها بعد هنگامی که پوریای ولی چشم از جهان فرو بست، مردم راز آن مبارزه را فهمیدند و از آن زمان به بعد از پوریای ولی به عنوان یک اسطوره و پهلوان افسانه ای یاد می‌شود.

کباده زدن

 

فلسفه معماری زورخانه

زور خانه بیشتر در کوچه پس کوچه های شهر ساخته شده است. ارتفاع در آن کوتاه است و هرکه بخواهد وارد شود، باید خم شود. علت آن یادآوری نکات اخلاقی و دوری از کبر و غرور بیش از حد است. برخی دیگر علت آن را احترام به ورزش و ورزشکار میدانند. این در به یک راهروی باریک با سقف کوتاه باز میشود. و همه باید از این راهرو عبور کنند تا وارد سالن اصلی شوند.

 

زورخانه

چند نمونه از حرکات ورزش زورخانه ای

  • میل بازی
  • کباده زدن
  • چرخ تیز و چرخ چمنی
  • تک فر
  • سنگ گرفتن
  • گورکه گرفتن
  • شنای پیچ
  • سجده کردن
  • حرکت پرس جفتی
  • حرکات غلتان با شمارش
  • شیرین کاری با سنگ

موسیقی و اشعار ورزش زورخانه ای

اجرای حرکات این ورزش باستانی با موسیقی سنتی همراه است. مرشد اشعار مولانا، حافظ، سعدی و برخی از شاعران معاصر را با ضرب و تمبک بر اساس نوع حرکت میخواند. قرائت این اشعارهنگام ورزش صفات منفی را پاک میکند و سبب پرورش اخلاق نیک و جوانمردی در مردان میشود.

امروزه این ورزش باستانی در بین جوانان و نوجوانان نیز محبوبیت دارد و در حال حاضر حدودا ۶۰ زورخانه در تهران وجود دارد. همچنین ورزش پهلوانی و زورخانه ای در تاریخ ۲۵ آبان ماه سال ۱۳۸۹ در فهرست میراث معنوی یونسکو از سوی ایران به ثبت جهانی رسید.  دانشنامه «بروک‌هاوس» آلمان، با استناد به تحقیقات دانشگاه ورزش آلمان واقع در شهر کلن، ورزش زورخانه‌ای را قدیمی‌ترین ورزش بدن‌سازی جهان معرفی می‌کند.

نویسنده : نیکی شاپوری

 

توسط تیم محتوای هم ورزشی -

About the author

تیم محتوای هم ورزشی

Leave a Comment

حقوق سایت هم ورزشی محفوظ می‌باشد.
از ورزش لذت ببرید

دانلود اپلیکیشن